Kiedy psom zmniejszyły się mózgi?

7 maja 2026, 11:27

Jednym z najbardziej widocznych skutków udomowienia jest zmniejszenie rozmiarów mózgu. Biologia proponuje różne wyjaśnienia przyczyn tego zjawiska. Mówi się o zmniejszonej presji ze strony środowiskowej, zmniejszenie mózgu to również oszczędność energii, być może też mniejszy mózg wiąże się z większą uległością czy łagodnością. Zmniejszenie to widać wyraźnie na przykład u psów, których mózg jest o 20–30 proc. mniejszy niż u wilków.



Grupa Siuksów. Wśród nich słynni Cętkowany Ogon (stoi) i Wielki Mały Człowiek (siedzi obok olbrzyma Dotyka Chmur). Zdjęcie pochodzi z 1875 roku.

Genetyczny dowód na pochodzenie Indian

14 lutego 2007, 17:14

Uczeni zdobyli dowody genetyczne, wspierające teorię o pochodzeniu rdzennych mieszkańców obu Ameryk. Okazało się, że pewna szczególna sekwencja genów, którą znaleziono u mieszkańców wschodnich krańców Rosji, powtarza się również wśród Indian.


Michelle Bolz, inżynier IBM-a, trzyma panel słoneczny nad pojemnikiem z plastrami przeznaczonymi do wyrzucenia© IBM

Ogniwa z wyrzuconych plastrów

31 października 2007, 11:27

IBM opracował sposób na wykorzystanie wadliwych plastrów krzemowych w roli ogniw słonecznych. Każdego dnia w fabrykach produkujących układy scalone do kosza wędruje wiele plastrów, na których pojawiły się błędy.


Na samym dnie i jeszcze głębiej

24 lipca 2008, 01:46

Niemiecko-japoński zespół badaczy donosi, że głęboko pod dnem oceanów nasza planeta ukrywa mikroorganizmy zawierające aż 90 miliardów ton węgla. Jest to ilość odpowiadająca jednej dziesiątej zasobów tego pierwiastka dostępnych w lasach tropikalnych całej Ziemi.


Mikrokapsułki zwalczają korozję

15 grudnia 2008, 16:57

Już za cztery miesiące na rynek ma trafić nowy materiał chroniący przed korozją np. karoserie samochodów. Paul Brawn i Scott White z University of Illinois at Urbana-Champaign opisali swój wynalazek w Advanced Materials.


Staphylococcus aureus

Antybakteryjna powłoka aktywowana światłem

6 kwietnia 2009, 21:17

Nowy rodzaj powłoki antybakteryjnej, aktywowanej za pomocą najprostszych źródeł światła, został opracowany przez badaczy z University College London. Innowacyjny materiał może znaleźć zastosowanie m.in. w szpitalach oraz w zakładach produkcji żywności.


Zsekwencjonowano genom ziemniaka

30 września 2009, 14:10

Poczciwy ziemniak dołączył do elitarnego grona roślin, które doczekały się zsekwencjonowania ich genomu. W projekcie brało udział ponad 50 naukowców z 16 krajów, w tym eksperci z polskiego Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN.


Balistyka kameleoniego języka

11 marca 2010, 09:33

Kameleon jemeński (Chamaeleo calyptratus) jest zwierzęciem zmiennocieplnym, co oznacza, że spadek temperatury otoczenia spowalnia jego metabolizm. Wydawałoby się, że w zimnie język gada nie osiągnie właściwej prędkości, by schwytać smakowity kąsek, ale to nieprawda. Okazuje się, że natura wyposażyła go w specjalny mechanizm wyrzutowy. Nie bazuje on na bezpośrednich skurczach mięśni, ale działa na zasadzie napnij i wypuść, czyli podobnie do łuku i strzały.


Błysk, flash

Obca czasoprzestrzeń w laboratorium

10 sierpnia 2010, 15:15

Zaraz po Wielkim Wybuchu Wszechświat mógł mieć inną liczbę wymiarów: dwa przestrzenne i dwa czasowe. Trudno tego jednak dowieść. Być może dałoby się eksperymentalnie wymodelować obcą czasoprzestrzeń. Niemożliwe? Nie dla współczesnej techniki!


Deszcz sprzed milionów lat ujawni tajemnicę gór

28 grudnia 2010, 13:18

Pozostałości izotopowe po prehistorycznych kroplach deszczów, które padały na zachodzie kontynentu północnoamerykańskiego w okresie od 65 do 28 mln lat temu, pozwolą naukowcom opisać przebieg powstawania Kordylierów. Góry te rozciągają się od Cieśniny Beringa na północy po Kanał Panamski od południa.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk